Чалавек, які сарваў банк
Ашуканец, сакрэтная сістэма, незвычайны тыдзень і песня з мюзік-хола, якая іх усіх перажыла.

Чарлз Уэлс некалькі разоў сарваў банк у Монтэ-Карла ў 1891 годзе дзякуючы паласе шанцавання і сістэме, якую ён так і не растлумачыў. Песня, напісаная пра яго ў 1892 годзе, зрабіла выраз «сарваць банк» крылатым. Тою ж зімой ён прайграў частку грошай назад, а потым гадамі сядзеў у турме за ашуканства.
Хто ён быў
Чарлз Дэвіл Уэлс (1841–1922) быў інжынерам і ашуканцам-рэцыдывістам, які збіраў у інвестараў грошы на вынаходніцтвы, якіх не існавала. У ліпені 1891 года ён прыехаў у Монтэ-Карла з £4000 такіх грошай. За пяць дзён ён некалькі разоў сарваў банк, гэта значыць вычарпаў грашовы запас стала, і, паводле яго ўласных слоў, з’ехаў прыкладна з £40 000 — гэта некалькі мільёнаў фунтаў на сённяшнія грошы.

Што ён зрабіў насамрэч
Ён казаў, што мае беспамылковую сістэму, і ніколі не казаў, якую. Сведкі не бачылі ў яго гульні ніякай відавочнай заканамернасці, і ніводнае надзейнае сведчанне не называе метаду; МарцінгейлстратэгіяМарцінгейлПрагрэсія, якая падвойвае стаўку пасля кожнага пройгрышу. Што яна робіць і чаго не робіць, глядзі ў раздзеле пра стратэгіі.Чытаць цалкам →, які часта звязваюць з яго імем, — толькі здагадка. Гэта наўрад ці важна: у кожнай сістэмы на ігравым поліабсталяваннеІгравое полеНадрукаваная сетка для ставак на стале. Таксама: стол, сукно.Чытаць цалкам → аднолькавае матэматычнае чаканнематэматыкаМатэматычнае чаканнеСярэдні вынік на адну стаўку на доўгай дыстанцыі. −1/37 стаўкі для кожнай стандартнай еўрапейскай стаўкі.Чытаць цалкам →, так што, што б ён ні рабіў, вынікам была доўгая паласа шанцавання. ІмавернасцьматэматыкаІмавернасцьШанц выніку, ад 0 да 1 або ад 0% да 100%. Адзін лік: 1/37 = 2,70%.Чытаць цалкам → такой доўгай паласы малая для асобнага гульца і вялікая для тысяч, што праходзяць праз казіно за сезон. Нехта павінен быў стаць Уэлсам. Ім стаў Уэлс.
Песня
Песня Фрэда Гілберта «The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo» (1892) у выкананні Чарлза Коберна мела велізарны поспех у лонданскіх мюзік-холах і перабралася ў Амерыку. Яе апавядальнік фарсіста крочыць па бульвары з незалежным выглядам, і выраз «сарваць банк» з таго часу азначае эфектны выйгрыш. Пра другі прыезд у песні няма ні слова.
Другі прыезд і далей
Уэлс вярнуўся тою ж восенню і зноў выйграў, а потым, прыехаўшы зімой 1891–92 года, прайграў частку грошай. Ён шмат выдаткаваў на раскошную яхту Palais Royale за грошы інвестараў; да Монтэ-Карла яна так і не дайшла. У канцы 1892 года французская паліцыя затрымала яго ў Гаўры, а ў сакавіку 1893 года лонданскі суд прысудзіў яму восем гадоў катаржных работ за ашуканства. Ён выйшаў на волю ў 1899 годзе, у 1906 годзе атрымаў яшчэ тры гады за іншае ашуканства, а каля 1911 года вёў у Парыжы фальшывы банк, які абяцаў 1% у дзень, і за гэта трапіў у французскую турму. Ён памёр у Лондане ў 1922 годзе. Казіно, якое ў 1891 годзе выплаціла £40 000 і атрымала больш за гэта ў выглядзе рэкламы, вельмі добра на ім зарабіла.
Нараджаецца ў Хартфардшыры.
Патэнты і ашуканскія інвестыцыйныя схемы.
Монтэ-Карла: некалькі разоў зрывае банк; выйграе ≈ £40 000.
Вяртаецца; зноў выйграе.
Прайграе частку назад. Песня, 1892. Яхта, якая так і не адплывае ў Манака.
Асуджаны за ашуканства ў Лондане; восем гадоў.
Новае ашуканства, яшчэ тры гады.
Трапляе ў турму ў Францыі за банкаўскае ашуканства.
Памірае ў Лондане.
Чаму гэтая гісторыя важная
Гэта найяскравейшы прыклад таго, як сістэма «працуе», а потым перастае. Сістэма нічога не рабіла ні ў першы, ні ў другі раз; шанцаванне прыйшло і сышло, як і павінна, паводле старонак пра дысперсіюматэматыкаДысперсіяМера таго, наколькі шырока вынікі рассейваюцца вакол матэматычнага чакання. Высокая для стаўкі на адзін лік, нізкая для ставак на роўныя шанцы.Чытаць цалкам →. Казіно страціла адзін тыдзень і атрымала легенду. У кожнай сістэмы, што прадаецца з таго часу, у водгуках ёсць свой Уэлс, і ў кожнай ёсць другі прыезд, пра які водгукі маўчаць.
Пытанні
Доказаў гэтага за сталамі няма. Яго ашуканствы былі ў іншым месцы.
Некалькі мільёнаў фунтаў, паводле большасці ацэнак.
У кожнага стала быў грашовы запас; калі ён заканчваўся, гульня за сталом спынялася і прыносілі яшчэ. Грошы ў казіно не заканчваліся ніколі.
Хвілінка гумару

Казіно страціла тыдзень і купіла стагоддзе рэкламы.
Крыніцы
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.